بهگزارش قدس آنلاین، دیروز و پس از ۴۰ روز تحمیل جنگ نابرابر علیه کشورمان، در میان شک و تردید و بیم و امیدها، دور سوم مذاکرات میان ایران و آمریکا (پس از گفتوگوهای پیش و پساجنگ ۱۲روزه) برگزار شد؛ آن هم در شرایطی که برخی صاحبنظران با تکیه بر عهدشکنیهای پیشین، آن را تنها تلاشی برای توقف کوتاه جنگ و ادامه نبرد از سوی آمریکا و برخی آن را نشانه ناکامی و شکست ترامپ در تحمیل خواستههایش به تهران از طریق نظامی میدانند. در این میان با توجه به قاطعیت ایران در دفاع از حقوق هستهای، توان موشکیاش و موقعیت ژئوپلیتیکش، صاحبنظران شانس چندانی برای این دور از گفتوگوها قائل نیستند و از هم اکنون این روند دیپلماتیک را محکوم به شکست میدانند.
مذاکرات اخیر در فضای بیاعتمادی عمیق میان طرفین، روز گذشته با میانجیگری پاکستان کلید خورد. نشانههای موجود هم بیانگر تأثیرات این بدبینیها بر روند دیپلماتیک پیش رو است. مذاکرات اسلامآباد از همان ابتدا با موانعی مواجه شد که شروع گفتوگوها را با کندی مواجه کرد. در شرایطی که طرح ۱۰بندی جمهوری اسلامی (و نه ۱۵مادهای ترامپ) استخوانبندی مذاکرات را شکل میداد، نمایندگان ایرانی دو پیششرط آزادسازی پولهای بلوکهشده (وعدهای که واشنگتن پیشتر داده اما محقق نشده بود) و پایان حملات رژیم صهیونیستی به خاک لبنان و علیه حزبالله (که برخلاف مفاد صریح پیشنهادی تهران در جریان بود) را روی میز گذاشتند.
در نهایت در نتیجه فشارها و رایزنیها که با وساطت پاکستان برقرار بود، طبق آخرین خبرهای انتشار یافته، طرف آمریکایی با آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران موافقت کرده و شرط عدم تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک لبنان هم به صورت مشروط مورد تأیید قرار گرفت. در ادامه با پذیرش دو خواسته اخیر، مذاکرات از کلیات عبور کرده و در بعضی موارد وارد مباحث فنی در سه کمیته سیاسی، اقتصادی و حقوقی با حضور «خطیبزاده» معاون وزیر خارجه، «همتی» رئیس بانک مرکزی و «غریبآبادی» معاون حقوقی وزیر خارجه شد.
۳ تفاوت مذاکرات اسلامآباد
اگر کارل فون کلاوس ویتس، استراتژیست بزرگ سیاسی معتقد است «مذاکره، ادامه جنگ است اما با ابزاری دیگر»؛ صحنه گفتوگوهای تهران و واشنگتن در اسلامآباد هم قطعاً صحنهای از جنگ است اما پشت پرده دیپلماسی. مذاکرات اخیر میدان دیگری از تقابل ایران مقتدر با سیاستهای شکستخورده جنگ و فشار و تهدید آمریکاست؛ تقابلی که این بار، پس از ۴۰ روز جنگ تحمیلی، آمریکا ناگزیر شده آن را در زمین دیپلماسی دنبال کند.
با این تفاسیر درخصوص مرحله سوم مذاکرات میان ایران و آمریکا توجه به چند نکته ضروری است؛ نخست اینکه انجام مذاکره زیر سایه تردیدها و البته با انگشت روی ماشه است. همان گونه که قالیباف در هنگامه ورود به اسلامآباد گفته تجربه مذاکراتی ما با آمریکاییها همواره با شکست و پیمانشکنی روبهرو شده و اگرچه تهران در روی آوردن به دیپلماسی حسن نیت دارد، اما طبیعتاً نمیتواند به دولت متخاصم ترامپ اعتماد داشته باشد؛ در نتیجه به پشتوانه و دلگرمی برقراری پیوند تاریخی بین میدان، خیابان و دیپلماسی، همزمان با نشستن بر سر میز دیپلماسی، حواسمان به میدان هم بوده و دست نیروهای مسلح روی ماشه برای تنبیه خطاکاران خواهد بود. آن گونه که سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور مینویسد: «دل مردم در خیابان برای فتح میتپد و چشمان تیزبین مردان دیپلماسی به شکار ظفر برای ایران نشسته است».
نکته متمایز دیگر گفتوگوهای جاری با گذشته، تیم قوی و کامل مذاکراتی ایرانی است. محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و علی باقری؛ معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اعضای اصلی هیئت ما را در مقابل ترکیب جیدیونس؛ معاون رئیسجمهور آمریکا و نیز ویتکاف و کوشنر دیگر نمایندگان او تشکیل میدهند.
فارغ از سطح بالاتر تیم ایرانی نسبت به دو دور گذشته گفتوگوها که وزیر خارجه ریاست آن را بر عهده داشت، بیش از ۸۰ نفر در کمیتههای فنی و کارشناسی و متخصصان در حوزههای مختلف امنیتی، سیاسی، نظامی، اقتصادی و حقوقی و همچنین تیم رسانهای قوی در این تیم حضور دارند که امکان مانور را در بخشهای مختلف برای طرف ایرانی فراهم میکند. سطح هیئت ایران در این دوره، نشان از جدیت جمهوری اسلامی دارد، تهران برای هر سناریویی آماده است؛ اگر سناریو نظامی و دفاع باشد، نشان داده کاملاً جدی است و اگر مذاکره باشد هم پای کار است.
از سویی این دوره از گفتوگوها با توجه به سابقه عدم صداقت و فریبکاری آمریکا تفاوت اساسی با دورههای گذشته دارد. این دور صرفاً گفتوگو و مذاکره نیست، بلکه جنبه مطالبه هم دارد. انتشار عکسی معنادار از رئیس مجلس در پرواز به اسلامآباد که تصاویر دختران شهید مدرسه شجره طیبه میناب روی صندلیهای هواپیما چیده شده و قالیباف در توییتی آنها را همراهان خود در این سفر خطاب کرده، گواه آگاهی هیئت ایرانی از این رسالت مهم بر دوش آنهاست.
تا اینجای کار پذیرش پیششرطهای ایران در آغاز مذاکرات از سوی طرف غربی، دستاوردی بزرگ تلقی شده و دست برتر جمهوری اسلامی را اثبات میکند؛ همزمان با وجود فاکتورهای موفق نظامی و نیز اتحاد و انسجام ملی که دست تیم مذاکراتی را پر کرده است، امیدواریم در این میدان مطالبه، به نتایجی مطلوب برسیم.
نظر شما